Bắc Ninh: Mộc mạc gốm Phù Lãng
Kỹ xảo đắp nổi để tạo bức tranh gốm Độc Đáo.
Con đường phẳng phiu 2 bên lề đường từng hàng củi khô xếp ngay ngắn cao quá đầu người, đưa chúng tôi trở lại với làng gốm Phù Lãng. Mỗi thôn, xóm, từng nếp nhà ở Phù Lãng vẫn bình dị và lưu giữ câu chuyện về đất và người nơi đây.
Đến cơ sở sản xuất gốm Ngọc, thôn Phù Lãng vào một ngày cuối tháng 10. Hình ảnh dễ nhận thấy khi bước chân vào xưởng là chậu cảnh, bình gốm, chum vại, tranh gốm đủ hình dáng, kích cỡ, cái còn ướt nguyên màu đất, cái đang phơi, cái đã qua lò nung chuẩn bị xuất bán… Mỗi sản phẩm là một khuôn hình mộc mạc, bình dị như chính người dân làng gốm. Kế đó, gần 10 công nhân đang tất bật với công việc của mình. Người người pha đất, người chuốt, người vẽ tạo hình sản phẩm… khiến không khí làm việc thêm nhộn nhịp, khẩn trương. Đôi bàn tay khéo léo của người chủ xưởng Nguyễn Minh Ngọc vừa điêu luyện tạo hình đắp nổi bức tranh quê hương vừa niểm nở: “Tôi đang hoàn thiện mấy bức tranh gốm của khách đặt từ trước. Giá trị bức tranh tùy thuộc vào diện tích khác nhau. Trên cơ sở dòng gốm sành nâu truyền thống, tôi cùng các nhân công của mình tạo ra những sản phẩm độc đáo như đồ gốm phong thủy, tranh gốm mỹ nghệ chủ yếu là vẽ bằng men hữu cơ không pha trộn một thứ hóa chất nào”.
Dù trải qua bao thăng trầm, biến cố hiện nay cơ sở gốm Ngọc đã “bắt được nhịp sống” mới, khi năm 2020 sản phẩm gốm Ngọc được UBND tỉnh cấp giấy chứng nhận OCOP 4 sao, thị trường tiêu thụ ở khắp các tỉnh, thành trong nước. Để giữ sắc nét của sản phẩm anh vẫn sử dụng củi để nung, nhờ sự biến nhiệt khác nhau tạo ra những vết táp trên bề mặt gốm mà không phương pháp nào có thể thay thế. Từ khi đưa sản phẩm vào lò đến khi ra lò mất khoảng 10 ngày, nung ở nhiệt độ cao, xương gốm chuyển màu gan gà, với hai màu men chủ đạo là nâu vàng và nâu đen (thường gọi là men da lươn).
Vẽ gốm
Vừa hướng dẫn nhân công dọn dẹp phòng truyền thống và xếp bàn ghế, chuẩn bị đón các em học sinh của một trường Tiểu học trong huyện Quế Võ về tham quan, chị Nguyễn Thị Hoa vợ anh Nguyễn Đức Thịnh chủ cơ sở gốm Đức Thịnh chia sẻ: Để có nét tươi mới trong bức tranh gốm, gia đình sử dụng phương pháp đắp nổi theo hình thức chạm bong (còn gọi là chạm kẹp), màu men tự nhiên, dáng của gốm mộc mạc nhưng chắc khỏe. Gốm Đức Thịnh là một trong những cơ sở tiên phong của làng sản xuất tranh gốm khổ lớn, nhiều tác phẩm tranh gốm đặc sắc như “Vinh quy bái tổ”, “Tùng hạc thọ trường”, “Cừu ngư quần tụ” hay các tranh theo chủ đề dân gian, phong cảnh, sinh hoạt của người dân… Đến giờ, với sự ủng hộ của người thân trong gia đình cùng chính quyền xã Phù Lãng, cơ sở gốm Đức Thịnh được mượn khu đất rộng 6.000 m2 ngay trong làng; đầu tư hàng tỷ đồng để san lấp đất, xây dựng khu như sân chơi, khu trải nghiệm, nhà ăn ... Từ đầu năm đến nay, cơ sở tiếp đón khoảng gần 10 đoàn từ các Trường học về trải nghiệm. Đây cũng là tiền đề để tiếp tục phát huy, quảng bá du lịch làng nghề. Năm 2021, doanh thu của cơ sở gốm Đức Thinh đạt 2 tỷ đồng, tạo việc làm ổn định cho gần 10 lao động với mức thu nhập bình quân từ 7 - 8 triệu đồng/người/tháng.
Làng gốm Phù lãng hiện có hơn 200 gia đình làm nghề. Trung bình mỗi năm làng nghề cung cấp ra thị trường hàng triệu sản phẩm gốm các loại. Doanh thu sản xuất gốm năm 2021 đạt 130 tỷ đồng. Bên cạnh việc phát triển các sản phẩm truyền thống như chum sành, tiểu sành, lọ hoa, lộc bình… những năm gần đây để đáp ứng nhu cầu thị trường, nhiều cơ sở sản xuất phát triển sáng tạo các sản phẩm mới như: tranh gốm, tượng phù điêu, bình hoa trang trí… Một số hộ đầu tư công nghệ nung đốt từ củi sang ga, áp dụng công nghệ lọc, nghiền đất sét, công nghệ rót nhằm tạo ra những sản phẩm đòi hỏi độ tinh xảo cao, nhưng màu men da lươn vàng óng vẫn luôn là nét đặc trưng không thể thay thế.
Qua bao thăng trầm, biến cố gốm Phù Lãng vẫn vươn mình phát triển và giữ nguyên sự bình dị, mộc mạc. Bằng tình yêu của chính người con đất gốm, cùng những chính sách ưu đãi của Nhà nước, tin rằng gốm Phù Lãng tiếp tục có những bước chuyển mình để đưa sản phẩm truyền thống quê hương đến với khách hàng trong và ngoài nước.
Theo Báo Bắc Ninh
* Ghi rõ nguồn và link "chobacninh.vn" khi sao chép chia sẻ nội dung này!
LIÊN HỆ ĐĂNG TIN - KÝ GỬI: 0843.625.625
Bài viết liên quan
